Žitište se suočava sa ozbiljnim problemom: Broj umrlih skoro tri puta veći od broja rođenih

U dokumentu se navodi da ovako definisana veličina populacije čini demografske promene izuzetno osetljivim – i relativno mali apsolutni gubici stanovništva dovode do značajnih promena u strukturi i održivosti lokalnih sistema.

„Smanjenje broja stanovnika utiče na funkcionisanje škola i vrtića, dostupnost zdravstvenih službi, kapacitete lokalnog tržišta rada, kao i na mogućnost dugoročnog planiranja javnih usluga. Zbog toga se ukupan broj stanovnika posmatra ne samo kao statistički pokazatelj, već kao ključni faktor koji uslovljava razvojne perspektive opštine“, konstatuju autori pomenutog Lokalnog akcionog plana.

PROČITAJTE JOŠ: Žitište prenelo investitorska prava: Putevi Srbije preuzimaju realizaciju projekta

Prema podacima objavljenim u ovom dokumentu, u poslednjih pet godina na teritoriji opštine Žitište rođeno je 633 dece, što ukazuje na kontinuiran, ali nedovoljno visok nivo fertiliteta da bi se obezbedila prosta reprodukcija stanovništva.

„Iako broj rođenih pokazuje da i dalje postoji aktivna reproduktivna baza, ovaj nivo rađanja nije u skladu sa demografskim potrebama opštine. Podaci ukazuju na potrebu da mere populacione politike budu usmerene ka podršci mladim porodicama, smanjenju ekonomskih barijera za rađanje, kao i unapređenju usluga koje doprinose boljem usaglašavanju porodičnog i radnog života“, piše u Lokalnom akcionom planu.

U istom petogodišnjem periodu registrovano je 1.758 umrlih, što je skoro tri puta više od broja rođenih. Ovaj podatak nedvosmisleno ukazuje na izrazito negativan prirodni priraštaj, koji je jedan od najvećih demografskih izazova opštine Žitište.

„Visok broj umrlih u odnosu na broj rođenih tipičan je za sredine sa starijom populacijom, što znači da će se u narednim godinama suočavati sa daljim padom broja stanovnika ukoliko se ne preduzmu mere koje podstiču rađanje i zadržavanje mladog stanovništva“, stoji u dokumentu.

Ističe se i da prosečan broj dece iznosi 1,5, što je ispod nivoa potrebnog za očuvanje stabilne populacije. Ovaj pokazatelj je u skladu sa širim nacionalnim trendovima niskog fertiliteta, ali u kontekstu malih opština poput Žitišta ima još izraženije posledice, jer doprinosi ubrzanom smanjenju ukupne populacije i sužava reproduktivne baze. Podatak ukazuje da većina porodica ostaje na jednom ili dvoje dece, što zahteva unapređenje mera finansijske podrške, uslova stanovanja, dostupnosti vrtića, fleksibilnih uslova rada i drugih faktora koji mogu podstaći odluku o proširenju porodice.

Prosečna starost stanovništva u opštini je 44,75 godina, što je pokazatelj naglašenog procesa starenja. Dominiraju sredovečne i starije starosne grupe, što dovodi do niza razvojnih posledica: opadanja broja radno sposobnih, povećane potrebe za zdravstvenim i socijalnim uslugama, smanjenja broja mladih porodica i manjeg ukupnog fertilnog potencijala.

„Starosna struktura je jedan od ključnih razloga zbog kojih je neophodno sprovoditi aktivne mere usmerene ka zadržavanju mladih, privlačenju novih stanovnika i podršci rađanju“, navodi se u dokumentu.

PROČITAJTE JOŠ: Premier liga vikend u Meridianu: Ako tiket padne, Joker te vraća u igru!

Na godišnjem nivou u opštini se sklapa oko 128 brakova, dok se istovremeno evidentira 40 razvoda. Odnos broja sklopljenih i razvedenih brakova nije drastično nepovoljan, ali pokazuje da stabilnost porodičnih odnosa predstavlja važan segment demografske politike.

„Podrška mladim bračnim parovima, savetovališta, programi za osnaživanje roditeljskih kompetencija i aktivnosti koje podstiču kvalitetne partnerske odnose mogli bi da doprinesu povećanju stabilnosti porodica i podsticanju rađanja“, zaključuje se u Lokalnom akcionom planu za populacionu politiku 2026-2028.