Na današnji dan: 700 godina od prvog pomena Bečkereka
Na današnji dan, 10. jula, navršava se 700 godina od prvog pisanog pomena Bečkereka, naselja iz kog se tokom vekova razvio današnji Zrenjanin.
Podeli vest:
Ovaj datum decenijama se u zvaničnoj gradskoj hronologiji uzima kao najstariji poznati pisani trag o Bečkereku.
Hronologija grada
Prema zvaničnoj hronologiji Grada Zrenjanina, 10. jul 1326. godine navodi se kao datum prvog pomena imena i naselja Bečkerek u povelji Budimskog kaptola.
PROČITAJTE JOŠ: Alarmantni podaci: U srednjem Banatu umrlo duplo više ljudi nego što je rođeno beba
U istorijatu grada navodi se da je Bečkerek nastao u prvim decenijama XIV veka, u vreme kada je mađarski kralj Karlo I često boravio u Banatu. S njim je u ove krajeve pohrlio i veći broj plemića, među kojima je najmoćniji bio Imre Bečei, čije se prezime u pojedinim tumačenjima dovodi u vezu sa poreklom naziva Bečkerek. Najstariji pisani podaci o Bečkereku potiču iz dokumenata Budimskog kaptola o prikupljanju papskih desetaka iz 1326, 1331. i 1332. godine. Sudeći po veličini desetka, Bečkerek je tridesetih godina XIV veka bio osrednje selo.
Prvi stanovnici naselja bili su mađarski kmetovi – jobađi, dok se srpsko stanovništvo u većem broju pominje kasnije. Tokom XV veka Bečkerek postaje pretežno srpsko mesto.
Iz knjige „Panonska urbana kultura“
Zanimljivo je da istoričarka Olga Zirojević u knjizi „Panonska urbana kultura“ kao najstariji pisani pomen Bečkereka navodi 1381. godinu, kada se naselje pominje u vezi sa održavanjem vašara.
„Najstariji pisani pomen Bečkereka (Beče kereke) datira iz 1381, a vezan je za vest o održavanju vašara. Godinu dana kasnije u Bečkereku su boravili skupljači papskog desetka. Pred opasnošću od Turaka, Mađari sve više odlaze na sever, a na njihovo mesto dolazi srpsko stanovništvo iz krajeva južno od Save i Dunava, pa je tako Bečkerek vremenom postao pretežno srpsko naselje“.
Različita tumačenja naziva grada
Tumačenje da je naziv grada povezan sa prezimenom ugarskog feudalca Bečeia, samo je jedno u nizu tumačenja koje su istoričari davali kroz istoriju. Na sajtu Grada Zrenjanina navodi se:
„Barany Agoston u knjizi ‘Torontalvarmegye Hajdana’, izdatoj u Budimu 1845, pominje da su Bečkereku dali ime Pečenezi, koji su naseljavali krajeve između Haemusa (latinsko ime za planinu Balkan, u Bugarskoj) i Dunava. Istoričar Sentklarai tvrdi da je osnivač ovog naselja pleme Beče i Gregor, početkom XIV veka. Turski putopisac Evlija Čelebija opisuje naselje kao ‘Beš Telek’ (‘pet dinja’- pet poluostrva između begejskih meandara na kojima se razvilo naselje)“.
Feliks Mileker u delu „Geschichte der Stadt Veliki Becskerek“, štampanom u Vršcu 1933. godine, podelio je ovaj naziv na dve zasebne reči: Beče i Kereke, što bi značilo: „Bečeova šuma“. Poznato je da je ugarski feudalac Imre Bečei osnovao obližnji grad Bečej 1311. godine, da je ovde posedovao lovišta, te ova tvrdnja nije bez osnova. Po jednom autoru, ime Bečkerek slovenskog je porekla i potiče od reči Peč (stena) i Kereks, odnosno Kirche, što bi značilo „Kamenita crkva“.
Od Bečkereka do Zrenjanina
Grad je kroz istoriju više puta menjao ime. Naziv Bečkerek, odnosno Veliki Bečkerek, grad je nosio vekovima. Od 18. februara 1935. godine zvao se Petrovgrad, a današnji naziv Zrenjanin dobio je 2. oktobra 1946. godine, po narodnom heroju Žarku Zrenjaninu Uči.
Podeli vest:
